Noorderlicht | over het noorderlicht / poollicht of aurora in Noorwegen

Met name in het Noorden is in de winter het prachtige noorderlicht goed te zien. Het lijkt net vuurwerk. Je ziet in de lucht dan strepen / bogen in allerlei kleuren. Het noorderlicht trekt dan ook veel toeristen aan.

Dan is er nog de middernachtzon in Noorwegen. Een seizoen waarin het niet donker wordt.

Onderaan de pagina een schema met locaties en tijden m.b.t. de middernachtzon.

inleiding - kaartje - uitleg - waar & wanneer het poollicht zien ? -

over de middernachtzon

Naast Noorwegen is het poollicht ook in andere noordelijke landen te zien zoals zweden en rusland.

Het poollicht is een fenomeen dat op hoge geografische breedtes 's avonds en 's nachts kan worden waargenomen.

Op het kaartje hieronder de Noordpool. Het gebied binnen de grote circel is de zone waar het noorderlicht het beste wordt waargenomen. Echter iets buiten de grote circel is het noorderlicht ook nog te zien.

kaart noordpool noorderlicht

Zoals het kaartje laat zien is het noorderlicht dus goed te zien in het noorden van Noorwegen.

Als het poollicht zich voordoet zien we vaak een lichte gloed of is het licht zichtbaar als bewegende bogen, stralenbundels of soms zelfs stralen als vlammen. Vele kleuren zijn er te zien.

Hoe kan het? Een korte uitleg van een vrij ingewikkeld verhaal;

Het poollicht hangt samen met uitbarstingen (protuberanzen) op de zon, waarbij grote hoeveelheden geladen deeltjes het heelal ingeslingerd worden. Het aardmagnetisch veld zorgt ervoor dat de deeltjesstroom in de omgeving van de aarde wordt afgebogen en in de buurt van de noord- en zuidpool met verhoogde snelheid de atmosfeer binnendringt. De van de zon afkomstige deeltjes bevatten veel energie die in de bovenste kilometers van de atmosfeer door botsingen wordt overgedragen op zuurstof- en stikstofatomen.

Het spreekt natuurlijk voor zich dat ver voor onze tijd de mensen ook zochten naar verklaringen voor het poollicht. Men vertelt dat het beeld van leven en dood in de verschillende auroraverhalen, in tal van culturen, telkens terugkomt: het verband met de geestenwereld en de strijd tussen bovennatuurlijke krachten in de hemel.

Men denkt ook dat het verschijnsel voor veel mensen angstaanjagend was. In de middeleeuwen zagen sommige Europeanen de roodgloeiende aurora als een voorteken van onheil, oorlog en bloedvergieten.

Er zijn ook nog andere rare gedachtegangen. Zo was er een Noor die al in het jaar 1250 dacht dat het ijs op Groenland zo veel kracht genereerde dat het licht van de aurora ermee kon ontstoken worden.

groenland poollciht groenland poollicht

Andere mensen in Scandinavie vroegen zich af of het een weerspiegeling van de zee of zelfs van een school haringen was. De Cree-indianen geloofden dat wie stierf, in een dansende geest – de geest van de aurora – belandt.

Zij hebben de aurora’s altijd als heilig beschouwd. Ook de folklore en mythologie van volkeren zoals de Inuit en de Nieuw-Zeelandse Maori’s staat bol van verwijzingen naar de aurora’s, of “het branden van de hemel”.

Het bijgeloof mag dan zijn verdwenen, in een wereld waarin de mens afhangt van hoogtechnologische snufjes zoals internet, is het onderzoek naar aurora’s weer zeer actueel geworden.

Rond 1840 ontdekte de Engelse sterrenkundige en militair Sir Edward Sabine (1788 - 1883) dat er een relatie bestaat tussen de activiteit van zonnevlekken en het magnetische veld van de aarde.

Sabine onderzocht magnetische stormen, die naalden van kompassen deden afwijken. De wisselingen in het aardmagnetisme traden tegelijkertijd op met noorder- en zuiderlicht. Om dit fenomeen verder te onderzoeken kreeg hij de Engelse regering zover dat zij in 1840 een netwerk van meetstations bouwde.

Na analyse van zeer veel meetgegevens ontdekte Sabine dat de magnetische stormen een cyclus hadden van tien tot elf jaar.

De Duitse apotheker en sterrenkundige Samuel Schwabe had sinds 1826 dagelijks het aantal zonnevlekken geregistreerd. Ook hij nam een cyclus waar van tien à elf jaar. Sabine legde hun gegevens naast elkaar en kwam tot de conclusie dat er een verband bestaat tussen zonnevlekken en storingen in het aardmagnetisme.

De kans op poollicht is het grootst in jaren met grote activiteit op het oppervlak van de zon. Om de elf jaar maakt de zon zo'n "actieve" periode door (het laatst in 2000), wat zich uit in een groter aantal zonnevlekken.

Wanneer zo'n zonnevlek naar de aarde is gericht kunnen de geladen deeltjes die bij de uitbarsting vrijkomen de aardse atmosfeer bereiken en poollicht veroorzaken. Radiozenders op de kortegolf worden enige uren tevoren ernstig gestoord.

In Nederland wordt jaarlijks op gemiddeld ongeveer zeven dagen poollicht waargenomen, het vaakst in jaren met veel zonneactiviteit. Omdat het verschijnsel in noordelijke richting wordt waargenomen wordt het ook wel noorderlicht (aurora borealis) genoemd.

Op het zuidelijk halfrond is het poollicht ook te zien en spreekt men van zuiderlicht (aurora australis).

waar en wanneer het poollicht zien ?

Visitnorway geeft de volgende info;
- einde van de herfst of vroeg in het voorjaar.

- Oktober, februari of maart

- rond de poolcircel of hoger (zie kaartje)

Middernachtzon

Vaak verwarren mensen het poollicht of noorderlicht (synoniemen) met de middernachtzon. De middernachtzon is iets anders dan het poollicht/noorderlicht!

middernachtzon noorwegen vakantie zuid

De middernachtzon is het verschijnsel dat Noorwegen in de zomermaanden laat zien. Dan wordt het niet echt donker maar hooguit een beetje schemerig. Overigens zijn dit (ongeveer) de perioden dat het niet donker wordt in Noorwegen;

Middernachtzon in Noorwegen

Bodo 4 juni - 8 juli

Svolvaer 28 mei - 14 juli

Tromso 20 mei - 23 juli

hammerfest 16 mei - 27 juli

noordkaap 14 mei - 29 juli

spitsbergen 21 april - 21 augustus

In het hoogseizoen (juni/juli/augustus) is het op de meeste plaatsen in Noorwegen tussen de 16 en 20 uur licht/schemerig.

Naar boven

Terug naar de vorige pagina

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op : 04 - 01 - 2010
U kunt geen rechten ontlenen aan de informatie op deze website.