Het klimaat in Noorwegen: golfstroom, regen en het licht

32K

Regen, kou en grijze luchten: dat is het beeld dat veel mensen van Noorwegen hebben. Het klopt maar voor een klein deel. Noorwegen ligt even ver naar het noorden als Alaska en Groenland, en toch zwem je er in de zomer in zee, pluk je kersen langs de Hardangerfjord en loop je in Oslo op een zomeravond in een T-shirt. Het klimaat is vooral wisselend, en het verschilt per regio meer dan je denkt. Hier lees je waarom, welke klimaten er zijn, hoe het met regen en licht zit, en wat andere Noorwegengangers ervan merkten.

Waarom Noorwegen milder is dan je verwacht

De verklaring heet de golfstroom. Dit warme zeewater uit de Atlantische Oceaan stroomt langs de hele Noorse kust naar het noorden en houdt de kust warm. Daardoor blijven de havens langs de kust, tot ver boven de poolcirkel, het hele jaar ijsvrij, en vriest het in Bergen in de winter minder dan in veel Duitse steden. Zonder golfstroom zou het hier in de winter vele graden kouder zijn.

Drie klimaten in één land

Van het zuiden tot de Noordkaap is Noorwegen ongeveer even lang als de afstand van Nederland tot Italië. Daarbij komen bergen tot boven de 2.400 meter. Grofweg kun je drie klimaten onderscheiden:

Regio	Klimaat	Zomer en winter	Voorbeeld
De kust en de fjorden in het westen	Zeeklimaat: mild en nat	Koele zomers, zachte winters, veel neerslag	Bergen: in juli overdag ongeveer 20 graden, in januari ’s nachts rond 1 graad
Oslo, Oost-Noorwegen en de dalen in het binnenland	Landklimaat: droger, met grotere uitersten	De warmste zomers en de koudste winters	Oslo: in juli overdag ongeveer 23 graden, in januari ’s nachts rond -5
Het hoge noorden	Subarctisch; aan de kust milder dan landinwaarts	Korte, frisse zomers, lange winters	Tromsø: in juli overdag ongeveer 16 graden, in januari ’s nachts rond -5

Het warmste deel van Noorwegen in de zomer is daarmee niet de zuidkust, maar de omgeving van Oslo en de grote dalen in het oosten. Daar wordt het op een mooie zomerdag soms 30 graden. Aan de westkust zijn zulke dagen zeldzaam, maar daar zijn de winters juist veel milder.

Regen: waarom Bergen nat is en het Ottadal droog

Het verschil in neerslag is in Noorwegen enorm. Vochtige lucht van de oceaan botst tegen de bergen aan de westkust, stijgt op en laat daar zijn regen vallen. Op de Gullfjellet bij Bergen valt gemiddeld ruim 4.000 mm per jaar, bijna vijf keer zoveel als in Nederland. Achter de bergen is de lucht dan grotendeels “uitgeregend”. In dalen als het Ottadal en het Gudbrandsdal valt daardoor maar een fractie van die hoeveelheid, en Skjåk geldt als een van de droogste plekken van het land. Ook dieper in de fjorden, zoals aan het einde van de Sognefjord, is het vaak een stuk droger dan aan de kust.

Twijfel je over je bestemming en heb je een hekel aan regen? Kies dan eerder voor Oslo, Oost-Noorwegen of de binnenlandse dalen dan voor de kust tussen Stavanger en Ålesund. Hoe het weer per maand en per regio uitvalt, zetten ze bij onze zustersite op een rij: het weer in Noorwegen per maand.

Licht: middernachtzon en poolnacht

Misschien nog wel bijzonderder dan de temperatuur is het licht. Boven de poolcirkel gaat de zon in de zomer weken achter elkaar niet onder, en in de winter komt hij er een tijd lang niet op. Ook in het zuiden merk je het: in Oslo is het rond midzomer bijna 19 uur licht, rond de kortste dag ongeveer 6 uur.

Plaats	Middernachtzon	Poolnacht
Noordkaap	ca. 14 mei tot 29 juli	ca. 18 november tot 23 januari
Tromsø	ca. 20 mei tot 22 juli	ca. 25 november tot 16 januari
Svolvær (Lofoten)	ca. 28 mei tot 14 juli	ca. 4 december tot 7 januari
Bodø	ca. 4 juni tot 8 juli	Nauwelijks; de zon blijft rond de kortste dag net onder de horizon

Voor het noorderlicht heb je juist donkere nachten nodig. In het noorden is het seizoen daarom van eind september tot eind maart.

Slecht weer in Noorwegen: zo ga je ermee om

Het weer in Noorwegen kan op één dag een paar keer omslaan, zeker aan de kust en in de bergen. Een regenachtige ochtend wordt zomaar een zonnige middag, en andersom. Zo maak je er het beste van:

• Plan flexibel: houd een paar dagen vrij om een wandeling of bergweg naar een droge dag te schuiven, en check elke ochtend de verwachting op Yr.
• Rijd naar het droge: regent het aan de kust, dan is het een paar uur landinwaarts vaak droger.
• Kies een hytte in plaats van een tent als je kampeert en de verwachting nat is. Zie kamperen in Noorwegen.
• Kleed je in laagjes, met een goede regenjas, ook in juli.
• Gebruik regendagen voor de steden: Oslo en Bergen hebben genoeg musea om een natte dag te vullen.

Welk seizoen past bij jouw reis?

• Zomer, half juni tot half augustus: de tijd voor fjorden, wandelen en een rondreis. Alle bergwegen zijn open en de dagen zijn eindeloos lang. Wel de drukste en duurste periode.
• Voorjaar, mei en begin juni: volle watervallen, sneeuw op de toppen en bloeiende fruitbomen langs de Hardangerfjord. Een paar hoge bergwegen zijn dan nog dicht.
• Nazomer en herfst, eind augustus tot oktober: rustiger, herfstkleuren en in het noorden de eerste noorderlichtnachten. Het wordt wel kouder en natter, zeker aan de kust.
• Winter, november tot maart: sneeuw, noorderlicht en de poolnacht in het noorden. Ideaal voor wintersport en een winterreis naar Tromsø, maar niet voor een rondreis langs de fjorden.