Trollen in Noorwegen: waar de verhalen vandaan komen en waar je ze ziet

Trollen komen uit de Noorse volksverhalen. Het zijn grote, lelijke wezens die in de bergen en de diepe bossen wonen, en in Noorwegen kom je ze overal tegen: in sprookjes en schilderijen, in plaatsnamen als Trollstigen en Trolltunga, als beeld langs de weg en als souvenir in elke winkel. Hieronder lees je waar de verhalen vandaan komen en waar je trollen tijdens je reis ziet.

Wat is een trol?

In het Noorse volksgeloof is een trol een wezen dat buiten de mensenwereld leeft, hoog in de bergen of diep in het bos. In de verhalen zijn ze groot en lomp, met een lange neus en grote oren. Een bekend motief is dat trollen niet tegen zonlicht kunnen: wie door de zon wordt verrast, verandert in steen.

Waar het woord vandaan komt, weet niemand precies. Het komt waarschijnlijk uit het Oudnoors en bestaat ook in andere Germaanse talen, maar wat het oorspronkelijk betekende, is onzeker.

Hoe de trol zo bekend werd

Dat bijna iedereen bij Noorwegen aan trollen denkt, komt vooral door drie dingen uit de negentiende eeuw.

• De sprookjes van Asbjørnsen en Moe. Peter Christen Asbjørnsen en Jørgen Moe schreven de verhalen op die op het platteland werden verteld. Vanaf 1841 verschenen hun Norske Folkeeventyr. Het bekendste trollenverhaal is waarschijnlijk De tre bukkene Bruse, over drie bokken die langs de trol onder de brug moeten.
• De tekeningen van Theodor Kittelsen. Kittelsen (1857 tot 1914) gaf de trol het gezicht dat we nu kennen: oud, ruig en half opgaand in het landschap. Zijn bekende trollen maakte hij voor een uitgave van de sprookjes van Asbjørnsen en Moe in de jaren 1880.
• Peer Gynt. In het toneelstuk van Henrik Ibsen uit 1867 komt Peer terecht bij Dovregubben, de koning van de trollen. Edvard Grieg schreef er de muziek bij, met het bekende stuk In de hal van de bergkoning, dat in 1876 voor het eerst klonk.

Trollen in het landschap

Rijd je door Noorwegen, dan kom je de trol ook in plaatsnamen tegen. Vaak gaat het om plekken die zo steil of vreemd zijn dat alleen een trol ze gemaakt kon hebben.

• Trollstigen, de trollenladder: de bergweg tussen Åndalsnes en Valldal met elf haarspeldbochten, in 1936 geopend.
• Trollveggen, de trollenmuur in Romsdalen: een wand van ongeveer duizend meter die bijna loodrecht omlaag gaat. Hij geldt als de hoogste verticale rotswand van Europa. Je ziet hem vanaf de E136, niet ver van Trollstigen.
• Trolltunga, de trollentong: een rotspunt bij Odda die ongeveer 800 meter boven het meer Ringedalsvatnet uitsteekt. Je komt er alleen na een lange wandeling.
• Trollfjorden: een smalle fjord van ongeveer tweeënhalve kilometer, die aftakt van het Raftsundet tussen de Lofoten en de Vesterålen. De Hurtigruten vaart er bij goed weer in.

Waar zie je trollen in Noorwegen?

• Kollentrollet bij Holmenkollen. Een trol van beton, bijna zeven meter hoog, op een heuvel boven Oslo met uitzicht op de skischans van Holmenkollen. Je komt er met de metro.
• Hunderfossen Familiepark bij Lillehammer. Een pretpark rond sprookjes, met een reusachtige trol bij de ingang. Het park is vooral in de zomer open; kijk voor de data op de site van het park.
• Langs de weg en in de winkels. Bij bekende plekken als Trollstigen en Geiranger staan trollenbeelden, en in bijna elke souvenirwinkel vind je ze in alle maten.

Misschien kom je in oudere reisgidsen nog het Senjatrollet tegen, een trol van bijna achttien meter hoog op het eiland Senja. Dat park brandde in 2019 helemaal af.

Reis je met kinderen, dan zijn de sprookjes van Asbjørnsen en Moe een goede voorbereiding: wie De tre bukkene Bruse kent, kijkt onderweg anders naar elke brug. Meer uitjes voor kinderen staan bij gezinsvakantie in Noorwegen.

Ook leuk om te lezen: 14 weetjes over Noorwegen.